Samenwerken met de cliënt, de mantelzorger, het netwerk en met vrijwilligers

U bevindt zich hier: Home | Samenwerken | Samenwerken in de praktijk

Samenwerken met de cliënt, de mantelzorger, het netwerk en met vrijwilligers

Samenwerken in de praktijk gaat over verschillende soorten samenwerking met verschillende partijen. Ten eerste werkt de beroepskracht samen met de cliënt zelf, en diens naaste, vaak de centrale mantelzorger. Ook zijn er vaak nog andere mensen uit de omgeving betrokken, meestal wat minder intensief. Vrijwilligers kunnen bovendien ook deel uitmaken van het netwerk rondom de cliënt. 

Informele zorg in beeld

Cliënt: zelfregie

In de praktijk draait het in eerste instantie om samenwerking met de cliënt. De cliënt voert zo veel mogelijk zelf de regie over de zorg en ondersteuning. De beroepskracht kan die zelfregie bevorderen. Het versterken van zelfregie en zelfredzaamheid draagt bij aan het verminderen van de belasting van mantelzorgers.

Methoden en instrumenten zelfregie bevat een overzicht van alle werkvormen die hulpverleners kunnen gebruiken om (meer) zelfregieversterkend te werken.

Werken vanuit zelfregie. Wat houdt het in? geeft meer informatie over zelfregie. Het is een overzichtelijk boekje voor managers en professionals die meer willen weten over werken vanuit de eigen regie van de mensen die bij hen komen voor hulp of ondersteuning.

Werken vanuit zelfregie. Hoe pak ik dat aan? is een praktische boekje met vragen en antwoorden, opgetekend tijdens de zelfregietrainingen van Movisie.

In het Stappenplan Zelfmanagementondersteuning schat de beroepskracht met een chronisch zieke patiënt in wat de mogelijkheden zijn om gezond te leven.

Mantelzorgers: samenwerken, ondersteunen, faciliteren en afstemmen

Goede samenwerking met mantelzorgers houdt rekening met vier rollen die de mantelzorger kan vervullen: als collega, expert, cliënt en naaste. Welke rol het meest prominent is, kan verschillen bijvoorbeeld door de fase van de ziekte of de woonsituatie van een patiënt. Bij iedere rol ligt het accent in de samenwerking anders. Afhankelijk van de rol krijgen samenwerken, ondersteunen, faciliteren en afstemmen meer nadruk, ook wel afgekort als SOFA.

In onderstaande video worden deze rollen en vormen van samenwerking in één minuut toegelicht:

Rollen van het sociale netwerk Activiteiten voor beroepskrachten
Partner in ondersteuning Samenwerken
Hulpvrager Ondersteunen
Persoonlijke relatie Faciliteren
Expert Afstemmen


Hoe ziet dit samenspel er uit in de praktijk? In de video Mantelzorg bij kleinschalig wonen komen mantelzorgers en medewerkers aan het woord en worden de vier rollen van het SOFA-model nader toegelicht.

De toolkit familieparticipatie helpt zorgorganisaties die de betrokkenheid en actieve deelname van familie willen faciliteren en stimuleren. 

Met de test voor zorgprofessionals van Mezzo kunnen beroepskrachten testen hoe mantelzorgsensitief zij zijn. 

Om de samenwerking met cliënt, mantelzorger, andere leden van het netwerk en vrijwilligers makkelijker te maken zijn er verschillende digitale systemen en sites. Zo verloopt de communicatie gemakkelijker en is iedereen op de hoogte.

In voor mantelzorg

‘Verder in samenwerking’ is het motto van het programma In voor Mantelzorg. Aan dit programma van Vilans en Movisie nemen tachtig organisaties deel uit de ouderenzorg, gehandicaptenzorg, GGz, thuiszorg, ziekenhuis- en revalidatiezorg. Zij werken aan het versterken van de samenwerking met en de ondersteuning van mantelzorgers in hun organisaties. Op de website www.invoormantelzorg.nl meer over de aanpakken van de diverse deelnemende organisaties.

Netwerk rondom de cliënt

Naast de cliënt zelf en eventueel diens mantelzorger(s), zijn er vaak meerdere mensen belangrijk in het leven van de cliënt. Ook als de cliënt geen directe mantelzorger heeft, is het belangrijk om te onderzoeken wie er wel betrokken (kunnen) zijn.

Om het netwerk in kaart te brengen, kunnen beroepskrachten gebruik maken van de Mantelscan.  

Kennisdossier Aan de slag met sociale netwerken brengt de bekendste methoden om te werken met netwerken in kaart. Deze zijn geordend in een handige onderverdeling van onder meer het netwerk in kaart brengen, mantelzorgers ondersteunen, het netwerk uitbreiden en stimuleren van sociale netwerken in de wijk of buurt. 

Om het netwerk te versterken heeft Mezzo de methode Natuurlijk! Een netwerkcoach ontwikkeld. Deze handreiking bestaat uit een tien-stappenplan voor vrijwilligers en professionals om netwerkcoach te worden van een eenzame of sociaal geïsoleerde cliënt of mantelzorger.

Ook kan de beroepskracht hulp in de buurt aanwenden. Meer informatie over het werken met buurthulpprojecten vindt u in het boek Bouwen aan buurthulp.

Vrijwilligers

Vrijwilligers kunnen deel uitmaken van het netwerk. Ze staan naast de cliënt of patiënt om hem of haar te ondersteunen. Ze kunnen werken vanuit instellingen maar ook vanuit vrijwilligersorganisaties in een ambulante setting.  Lees meer over samenwerken met vrijwilligers op de website www.zorgbetermetvrijwilligers.nl

Bekijk de film over samenwerken met vrijwilligers

Samenwerking afronden

Met elke cliënt en zijn mantelzorger(s) bouw je een relatie op. Soms kort, soms lang, maar bijna altijd intensief. Onvermijdelijk komt er ook een keer een moment waarop je afscheid neemt. Omdat professionele zorg niet meer nodig is, de cliënt vertrekt naar een (andere) zorgaanbieder of omdat de cliënt overlijdt.

Het helpt om tijdens de afronding van de samenwerkingsrelatie je bewust te zijn van de verschillende rollen die de mantelzorger kan vervullen: partner in de zorg, zorgvrager, persoonlijk betrokkene en expert. Lees meer over het SOFA-model. Pas ook de tips voor het voeren van een goed gesprek toe als je de samenwerking beëindigt.

De factsheet Mantelzorg in de palliatief terminale fase biedt het veld aanknopingspunten om speciale aandacht aan mantelzorgondersteuning in de palliatief terminale fase te besteden.

 

Facebook Twitter LinkedIn

Inschrijven E-zine

  • Mevrouw Heer

expertisecentrummantelzorg.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies.